23 juni 2022

Verschuiven van het arbeidskrapteprobleem, is dat een constructieve oplossing?

Al jarenlang hebben wij als ondernemers hier in het zuidoosten van Nederland een goede samenwerking met elkaar. Hier is plots met het ingaan van de nieuwe uurlonen voor de jeugdige medewerkers een einde aan gekomen. Ondernemers in de retail en horeca zien hun vakantiewerkers vertrekken naar de schoonmaak. Natuurlijk voor ons heel fijn, maar ‘de jeugd’ kiest niet voor jouw bedrijf maar voor het salaris. Laten we daar reëel over zijn!

Als schoonmaakbedrijf zijn we veel werkzaam in de horeca en recreatie. Twee branches die het moeilijk hebben om aan vakantiewerkers te komen. Vervolgens hebben ze vakantiewerkers die bij hen solliciteren en uiteindelijk horen via-via dat ze bij ons in de schoonmaak meer kunnen verdienen. Je snapt het dat die recreatieondernemer het niet snapt waarom wij jeugdigen van 15-16 jaar het dubbele salaris betalen ten opzichte van de recreatie-cao. Zeker gezien de recreatie-cao ook pas per 1 januari 2022 is ingegaan. Daarnaast snappen ze al helemaal niet dat wij als schoonmaakondernemers dit via de vakbonden opgelegd hebben gekregen.

Collega-ondernemers worden ongewild je concurrent
Voor het eerst in 28 jaar (we zijn gestart in 1994) zien ze ons nu als concurrent op de arbeidsmarkt. Ook een bevriende ondernemer die bij mij 200 meter verderop een supermarkt heeft, belde me op en vertelde me dat het als een lopend vuurtje bij hem onder de jeugdige vakkenvullers gaat dat ze bij ons het dubbele kunnen verdienen. Hij ziet ze massaal weglopen, ondanks dat ze het werken bij hem leuk vinden. Bij de scholieren is het geld wat telt en niet of jij een leuk bedrijf hebt (ook iets om over na te denken, maar dat is voor een volgende blog). De band is gelukkig zo goed dat wij hebben afgesproken, dat we geen personeel van elkaar over zullen nemen. Uiteraard is dit wettelijk misschien niet oké, maar collegiaal zeker wel.

Jeugdlonen omhoog, ik juich het toe, maar zorg en kijk dan als cao-partners naar de andere branches. Ga als branches niet bij elkaar in deze krapte op de arbeidsmarkt concurreren met cao-lonen. Dit moet je zeker niet willen. Ik begrijp best dat mijn verhaal niet herkenbaar is voor de grote bedrijven. En misschien geldt dat ook voor de mkb-bedrijven die in de randstad opereren; zij zullen zich ook minder herkennen in dit verhaal. Maar voor de vele kleine mkb’ers, die net als ik lokaal of regionaal opereren, is dit nu een hot topic.

Schoonmaak altijd beter
En ja, de schoonmaakcao is voor jeugdigen altijd al beter geweest dan de horeca-, recreatie- en retailcao. Ook toen kon het verschil al oplopen met enkele euro’s, maar het verschil is nu wel heel erg groot. Wat de beweegreden is geweest, snap ik: we willen de vergrijzing binnen de schoonmaak tegengaan. Maar is dit de juiste manier? Ik betwijfel het.

Jaren geleden zijn we door vakbond CNV (Jongeren) uitgeroepen tot Vakantiewerkgever van het Jaar. Meerdere jaren zijn we genomineerd. We kregen van vakbond CNV (Jongeren) het Goed Geregeld Keurmerk, omdat het bij ons goed was geregeld voor jeugdige werknemers. Voor jeugdigen is een vakantiebaantje vaak de eerste stap op de arbeidsmarkt. Als een vakantiewerker het naar zijn zin heeft en er achter komt dat schoonmaak best leuk is, blijft hij tijdens zijn gehele loopbaan op school bij jou in de avond of vakantie werkzaam. Iemand die na een opleiding niet weet welke vervolgopleiding hij kiest, verwijs ik vaak naar de opleiding Facilitair. Dit heeft (me) al vele jonge opgeleide facilitaire medewerkers opgeleverd. Ook medewerkers die ooit bij ons vakantiewerk hebben gedaan, keren vaak terug als schoonmaakmedewerker. Hierdoor hebben wij veel minder te maken met de vergrijzing.

Toch is er meer dan alleen geld!
Of je nu een schoonmaakondernemer bent of ondernemer in een andere branche,  zorg dat jeugdigen een goed gevoel overhouden aan hun eerste stappen op de arbeidsmarkt. Dan kun je ze binden aan jouw onderneming of branche. Met het verhogen van de salarissen voor jeugdigen in de schoonmaak denk ik dat we hiermee het tegendeel bewerkstelligen. Jeugdigen kosten meer, dus gaan we meer, zelfs veel meer van ze verlangen. Moeten ze meer werk gaan verzetten en komt de druk hierdoor bij deze jeugdigen veel hoger te liggen dan voorheen? Dit is natuurlijk niet bevorderlijk als we jeugdigen een goed gevoel willen geven over de schoonmaakbranche. Wat we nu aan de jeugd meegeven is: “het is hard werken binnen de schoonmaakbranche. Leuk voor even, maar niet voor heel mijn leven.”
En dan schieten we ons doel voorbij!

Frank Verberne,
directeur Multi-Service Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten