Transitievergoeding en WAB, betekenins en definitie: 
Een onder voorwaarden wettelijk verplicht gestelde vergoeding van de werkgever aan de werknemer bij het einde van het dienstverband. De hoogte van de vergoeding wordt bepaald op basis van het maandsalaris en het aantal dienstjaren van de werknemer.

Vanaf 1 juli 2015 hebben alle werknemers recht op een transitievergoeding als zij ten minste 2 jaar in dienst zijn geweest en als de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever wordt beëindigd of niet wordt voortgezet/verlengd. De transitievergoeding is de nieuwe naam voor ontslagvergoeding, althans per 1 juli 2015.

De transitievergoeding is enerzijds bedoeld voor de transitie naar ander werk en anderzijds bedoeld als vorm van waardering voor de staat van dienst van werknemer.

Tot zover de theorie. Nu ben ik begin dit jaar op een congres, georganiseerd door de OSB, geweest waar de heer Jan Koppe sprak. Deze heer is hoogleraar en sprak over de arbeidskrapte nu en in de toekomst. Met name over een jaar of tien verdubbelt de arbeidskrapte al. De huidige generatie zwaait dan af en de jongere generatie heeft een totaal andere kijk op de arbeidsmarkt dan de huidige. Zij zijn niet meer van de lange(re) dienstverbanden. Zij zien meer in job- hoppen en korte(re) werkrelaties.

En hier wringt bij mij persoonlijk de schoen: in het theoretische gedeelte versus de praktijk. De werkgever is verplicht een vergoeding te betalen bij (al dan niet gedwongen) ontslag. Maar gezien de huidige arbeidskrapte en gelet op de toename in krapte, is een werknemer die op vrijdag afwerkt de maandag erop al aan het werk bij een ander schoonmaakbedrijf.

Waarom dan een betaling om te helpen in de transitie naar een andere baan?

Een andere definitie van deze vergoeding is een blijk van waardering voor de werknemer die het bedrijf verlaat. Dit laatste begrip gaat volledig aan mij voorbij! Ik neem iemand in dienst en betaal hem voor ieder uur dat er gewerkt wordt. Waarom dan nog een blijk van waardering mee geven? Als ik bij de groenteboer 1 bloemkool koop, ga ik deze winkelier toch ook niet extra betalen als blijk van waardering dat ik daar de bloemkool heb mogen kopen?! Ik betaal het loon, ik geef een kerstpakket en iets op de Dag van de Schoonmaker, maar ik ga toch niet iedere week blijken van waardering uit staan te delen aan iedereen?

En draai het eens om: waarom betaalt de werknemer mij dan niet als blijk van waardering dat ik hem of haar heb gekozen en niet een van die andere sollicitant(en)?

Maar het wordt allemaal nog een slag erger. Onder het mom van balans in de arbeidsmarkt te brengen, komt de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB). Gezien de laatste jaren aanpassingen in ontslagrecht en bescherming van de rechten van de werknemer, begin ik mij af te vragen waar de balans is. Balans suggereert dat iets links samen met rechts evenveel weegt, waardoor balans ontstaat. Als ik de WAB bekijk, gaat er niets in balans komen. De balans wordt eerder negatief.

Gezien de toename in plichten aan werkgeverszijde zie ik de balans niet meer. Nog sterker, ik denk dat we aan het doorslaan zijn naar een uiterst links marxistisch sociaal model. Iets waar de geschiedenis al duidelijk in is geweest dat een dergelijk model utopie is. De bescherming van werknemers slaat nu zover door dat een werkgever geen baas meer is in eigen bedrijf op het moment dat de 1ste werknemer binnen stapt.

Uiteraard vind ik het prima dat werknemers een zekere bescherming dienen te hebben, zodat werkgevers niet – zoals vroeger – misbruik maken van personeel. Maar nu slaat men zover door dat na de proefperiode een vast contract voor mij overkomt alsof de werkgever zijn hoofd op het hakblok moet leggen. Daarbij ook nog gezien dat indien een werkgever het goed doet, dus winst maakt, en daar een goed salaris van trekt, hij gezien wordt als een uitzuiger. Of zoals een bekende vakbond-bobo ooit zei, een schoonmaaksjeik die leeft van het zweet van de arbeiders om zo de dikke Mercedes en het zwembad te kunnen betalen.

Wordt het nu niet eens tijd voor een stuk realiteitszin? Dat zaken inderdaad in balans komen. Want als je de nieuwe wet WAB goed doorleest, staan er nog meer verrassingen in zoals:

  • De werkgever gaat meer sociale premies betalen voor een flex- medewerker dan voor een vaste.
  • WW-premie gaat bij een vast contract omlaag.
  • AWf-premie tussen flex en vast gaat ongeveer 5% van elkaar verschillen.
  • Met de komst van WAB is het per 1 januari 2020 verplicht om op de loonstrook te melden of het een onbepaalde tijd contract is of een oproepovereenkomst; Transitievergoeding geldt vanaf de 1ste dag (ook tijdens proeftijd!)
  • Een oproepkracht hoeft niet meer altijd beschikbaar te zijn tenzij de werkgever minimaal 4 dagen vooraf aan de oproep de oproepkracht indeelt.
  • Oproepkracht krijgt na 1 jaar recht op vaste uren.
  • Verschil tussen payroll en eigen medewerkers verdwijnt grotendeels.

Maar er zijn ook wat goede zaken voortgekomen uit de WAB, zoals:

  • Ontslag kan nu ook verkregen worden op cumulatiegronden (dus optellen van meerdere oorzaken.
  • Keten regeling gaat van 2 naar 3 jaar.
  • De extra opbouw transitie vergoeding bij een dienstverband van meer dan 10 jaar vervalt.
  • Er komt een regeling voor kleine werkgevers om de transitievergoeding te compenseren bij bedrijfsbeëindiging.

Alles in ogenschouw genomen, zijn er over de afgelopen 10 jaar veel goede stappen gezet in verbetering van de rechtspositie van de werknemer. Maar schieten we overduidelijk door hierin of is de positie van de werkgever zo ver ondermijnd dat deze niets meer voorstelt.

Om echt te spreken van balans op de arbeidsmarkt dienen we ook serieus te gaan kijken naar de rechtspositie van de werkgever in deze. Na al dit zuur verdienen we ook eens wat zoet.

 

Maurice Rutgrink,
Voorzitter