Ik was in de Verenigde Staten en ik vond het een mooie aanleiding om de Nederlandse arbeidswet eens te vergelijken met de Amerikaanse. Je moet wat overpeinzingen hebben als je op reis bent, toch? Dan is het zinvol om die serieus te nemen.

Hoeveel vakantiedagen heeft een werknemer minimaal? NL: twintig. VS: nul*.

Doorbetaling van loon bij ziekte? NL: twee jaar. VS: niets.

Mag een proeftijd? NL: maximaal één/twee maanden. VS: onbeperkt.

Is eenzijdig ontslag door de werkgever mogelijk? NL: nee. VS: ja.

Mag ontslag om iedere reden? NL: nee. VS: ja (behalve discriminatie).

Dus mag bijv. ontslag wegens weigeren van overwerk? NL: nee. VS: ja.

Of omdat een goedkopere werknemer is gevonden? NL: nee. VS: ja.

Moet de werkgever überhaupt een reden hebben voor ontslag? NL: ja. VS: nee.

Geldt er een opzegtermijn? NL: één tot vier maanden. VS: nee.

Recht op een ontslagvergoeding? NL: één derde maandsalaris per dienstjaar. VS: nee.

Heeft werknemer een opzegtermijn? NL: ja. VS: nee.

Doorbetaald zwangerschapsverlof? NL: volledig. VS: niets.

Recht op ouderschapsverlof? NL: ja. VS: nee.

Minimum uurloon? NL: €9,44. VS: $7,25.

Recht op scholing? NL: ja. VS: nee.

Inkomstenbelasting? NL: 32%. VS: tussen 6 en 15% afhankelijk van de staat waar men woont.

Vakantiegeld? NL: ja. VS: nee.

*Let op: in de VS gelden soms afwijkingen per Staat. En vaak doen werkgevers er iets meer dan wettelijk verplicht. Gemiddeld: tien vakantiedagen, één/twee weken ziekengeld, en een ontslagvergoeding van één/twee weken per dienstjaar.

 

-/-/-/-/-/-/-/-

Bovenstaand een artikel wat een advocaat schreef op LinkedIn. En ja, dat grijpt mij aan. Want werkgevers zijn de afgelopen jaren vaak negatief afgeschilderd door iedereen, behalve dan door de werkgevers zelf.

Wil ik nu bovenstaande gaan gebruiken om aan te tonen hoe goed wij het dan in Nederland hebben? Dat zou wel iets te gemakkelijk zijn. Ik vind dat u dat zelf mag uitmaken.

Want waar ik aan denk, is wat controversiëler. Doet u even mee? Is door de bescherming van de rechten de werknemer in Nederland meer/minder productief dan in de VS? Is de werknemer in Nederland gelukkiger met zijn baan dan zijn of haar collega in de VS? Hier heb je veel zekerheden, waaronder het sociaal vangnet. Dat ontbreekt dus bijna geheel in de VS. En ja, daar zie je dan ook de ware gevolgen van.

Maar zijn werknemers in de VS nu vaker ongerust over hun baan? Want een werkgever kan je zo zonder reden ontslaan. Ook als je er al heel lang werkt. Dat zou m.i. spanningen en zelfs ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee kunnen brengen. Maar ik weet ook bijna zeker dat men zich in de VS niet snel ziekmeldt. Brak naar het werk komen of continu doorwerken is ook niet gezond voor je. Maar ja, niet komen is reden tot ontslag. En in de VS liggen de goedbetaalde banen ook niet voor het oprapen.

Trek dan eens een parallel met de situatie hier. Mensen met een vast dienstverband zouden zich dus niet zo druk hoeven te maken. Bijna alle risico’s zijn afgedekt en/of verzekerd. Meer zekerheid op uitbetalen en ziektekosten zijn beter geregeld. Want ga niet naar een ziekenhuis in de VS als u zelf moet betalen. Daar leggen zij u dan snel uit wat een rib uit uw lichaam letterlijk betekent.

Maar toch, een stukje jaloezie treedt wel bij mij op bij het lezen ervan. Ik ben van mening en dat mag gelukkig in Nederland, dat wij iets teveel aan bescherming hebben gedaan. Want het ontslaan van een werknemer kan soms een lastig en moeizaam proces worden, waarbij alles er toch op wijst dat het volledig terecht zou zijn.

Draai dan de vergelijking eens om en leg het eens uit aan een Amerikaan. Ik denk dat deze geschokt zou zijn over wat een werkgever allemaal moet doen voor zijn personeel in Nederland. Dat zou voor hem/haar weleens een aantasting (kunnen) zijn van zijn/haar zelfstandigheid. Een Amerikaan dopt tenslotte zijn eigen boontjes. Zij hebben vaker 2 of 3 banen. En ja, verzekeren is duur daar. Er bestaat niet echt een sociaal vangnet, dus een collectieve verzekering kent men niet, en ik denk dat die ook geen kans maakt daar.

Liberalisering van de arbeidsmarkt is een onderwerp waar je eindeloos over kunt mijmeren en discussiëren. En ja, vaste contracten zijn m.i. best een goed idee. Alle overige zaken, zoals vakantiedagen, doorbetaling bij ziekte e.d., daar kan ik mij ook best wel in vinden. Maar ik wil het dan doortrekken: hoe beter iemand presteert, hoeveel meer ik mijn knip als werkgever zou trekken en vice versa. Beloning naar rato dus.

Of als ik helemaal los ga: vind jij dat je je werk kunt uitvoeren wanneer het jou uitkomt en zoals het jou uitkomt? Dan is ontslag per direct wel een idee wat ik zie zitten. Ik vind een stukje spanning wel terecht, het geeft leven in de brouwerij en vergeet niet de opleving in het instroom/doorstroom/uitstroomproces.

OK, back to basic. Goed je werk doen is waardevol voor allereerst jezelf, maar ook je directe omgeving. Werk moet niet als vanzelfsprekend gezien worden en dat vergeet men nog weleens.

 

Maurice Rutgrink,
Voorzitter